Prawdy na temat szczepień zakneblować się nie da

Spis treści

Komen­tarz prof. Marii Doroty Majew­skiej do Oświad­czenia Nar­o­dowego Insty­tutu Zdrowia Pub­licznego — Państ­wowego Zakładu Higieny (PZH) w sprawie szczepień.

25 listopada 2009 r. na stronie inter­ne­towej PZH pojaw­iło się Oświad­cze­nie w sprawie szczepień pod­pisane przez kierown­ictwo PZH: prof. Mirosława J. Wysock­iego – dyrek­tora PZH, prof. Andrzeja Zielińskiego – kierown­ika Zakładu Epi­demi­ologii, prof. Lidię Bry­dak – kierown­ika Zakładu Badań Wirusów Grypy i doc. Bożenę Bucholc – kierown­ika Zakładu Bada­nia Surowic i Szczepi­onek (www2​.mz​.gov​.pl/​w​w​w​f​i​l​e​s​/​m​a​_​s​t​r​u​k​t​u​r​a​/​d​o​c​s​/​o​s​w​i​a​d​c​z​e​n​i​e​_​s​z​c​z​e​p​_​25112009​.​p​d​f). Oświad­cze­nie to, skierowane ogól­nie do osób z tzw. ruchu antyszczepi­onkowego, usiłuje przekony­wać o bez­pieczeńst­wie masowych szczepień u niemowląt, kry­tyku­jąc moje stanowisko oraz spon­sorowane przez UE, a kierowane przeze mnie bada­nia nad związkiem autyzmu ze szczepieniami.

Autorzy (…) mają nat­u­ral­nie prawo do włas­nych opinii. Niem­niej, ponieważ ich Oświad­cze­nie odnosi się do mojej pracy, czuję się zoblig­owana zmierzyć się z ich poglądami.

Uważam, że pozostają oni w błędzie. Albo nie wiedzą o poważnych zagroże­ni­ach dla życia i zdrowia dzieci ze strony wielu szczepień, albo tę wiedzę świadomie bagatelizują. W komen­tarzu odniosę się do głównych prob­lemów poruszanych w ich Oświad­cze­niu. Czytel­nicy, którzy chcą dotrzeć do abstrak­tów lub całych pub­likacji, które cytuję, powinni sko­pi­ować nazwisko autora, jedno lub dwa słowa z tytułu cytowanej pracy i wkleić je do okienka w bazie danych PubMed (pl​.scribd​.com/​d​o​c​/​27761053​/​K​o​m​e​n​t​a​r​z​-​p​r​o​f​M​a​j​e​w​s​k​i​e​j). Niek­tóre z tych pub­likacji mogą być także dostępne w Google.

Bez­pieczeństwo szczepionek

Autorzy twierdzą, że szczepi­onki są najlepiej prze­badanymi lekami i okazują się całkowicie bez­pieczne. Takie przeświad­cze­nie wynika praw­dopodob­nie z faktu, że w Polsce prak­ty­cznie nie rejestruje się powikłań poszczepi­en­nych (PP) i zgonów poszczepi­en­nych (ZP), bądź infor­ma­cje o nich są skrzęt­nie ukry­wane przed społeczeńst­wem. Jest na to wiele dowodów. Wyjaw­iły to dziesiątki osób, które napisały do mnie, infor­mu­jąc o wiel­kich prob­lemach z zare­je­strowaniem powikłań poszczepi­en­nych u ich dzieci, jak i osoby piszące na inter­ne­towych forach.

W Polsce prak­ty­cznie nie rejestruje się powikłań i zgonów poszczepi­en­nych, albo infor­ma­cje o nich są skrzęt­nie ukry­wane przed społeczeńst­wem, na co jest wiele dowodów.

Normą w Polsce jest, że lekarze szczepiący, jak i Sanepid, odmaw­iają przyj­mowa­nia zgłoszeń PP i ZP, lekce­ważą je, albo wręcz szykanują rodz­iców, którzy je kierują. O blokowa­niu tych niewygod­nych infor­ma­cji świad­czy też fakt, że Pol­ska nie rapor­tuje żad­nych powikłań poszczepi­en­nych do WHO (Świa­towej Orga­ni­za­cji Zdrowia), pod­czas gdy inne kraje zgłaszają każdego roku tysiące takich przy­pad­ków. Dowodzą tego dane doty­czące mon­i­toringu szczepień w różnych kra­jach zna­j­du­jące się na stronie WHO (www​.who​.int/​i​m​m​u​n​i​z​a​t​i​o​n​_​m​o​n​i​t​o​r​i​n​g​/​e​n​/​g​l​o​b​a​l​s​u​m​m​a​r​y​/​c​o​u​n​t​r​y​p​r​o​f​i​l​e​s​e​l​e​c​t​.​c​f​m). Sądzę, że to PZH, a więc kieru­jący nim autorzy Oświad­czenia są odpowiedzialni za przekazy­wanie rzetel­nych danych o PP i ZP do WHO, gdyż do zadań Zakładu Epi­demi­ologii PZH należy koor­dy­nacja nad­zoru nad niepożą­danymi odczy­nami poszczepi­en­nymi w Polsce.

Normą jest, że lekarze szczepiący, jak i Sanepid, odmaw­iają przyj­mowa­nia zgłoszeń o powikła­ni­ach i zgo­nach poszczepi­en­nych, lekce­ważą je, albo wręcz szykanują rodz­iców, którzy takie zgłoszenia kierują.

Autorzy twierdzą, że rejestrują powikła­nia poszczepi­enne od 1994, ale nie podają, kto konkret­nie i jakimi meto­dami je mon­i­toruje, jak dane te są reje­strowane i gdzie są pub­likowane. PZH ma Zakład Mon­i­torowa­nia i Analiz Stanu Zdrowia Lud­ności z obow­iązkiem współpracy z orga­ni­za­c­jami między­nar­o­dowymi, takimi jak WHO, które tworzą bazy danych o stanie zdrowia lud­ności. Dlaczego więc PZH nie dostar­cza danych o PP i ZP do WHO? Z infor­ma­cji w powyższym linku WHO można się dowiedzieć, że Pol­ska posi­ada sys­tem reje­strowa­nia PP (Mon­i­tor­ing of Adverse Events Fol­low­ing Immu­niza­tion), ale nigdy nie zgłosiła ani jed­nego przy­padku, równocześnie rapor­tu­jąc 9899 % wyszczepi­enia dzieci. Bez wąt­pi­enia są to całkowicie niewiary­godne infor­ma­cje, bowiem sądząc z relacji pra­sowych o poszczepi­en­nych zgo­nach niemowląt, ze znanych mi oso­biś­cie wielu przy­pad­ków, z doniesień rodz­iców na forach inter­ne­towych oraz z rachunku praw­dopodobieństwa należy sza­cować, że przy­pad­ków powikłań i zgonów poszczepi­en­nych mogą być w Polsce rocznie tysiące. Dla przykładu w roku 2008 Szwecja zgłosiła 1222 przy­padki PP, Nor­we­gia – 542, Fin­lan­dia – 604, Niemcy – 2273, Francja – 1006, Wielka Bry­ta­nia –1872, Czechy – 504, Rosja – 644. A Pol­ska zgłosiła ZERO! Zaiste to „wspani­ałe osiąg­nię­cie” pol­skiej wakcynologii!

Prof. dr hab. Maria Dorota Majew­ska – neurobiolog

Przez 25 lat pra­cow­ała w USA w Uni­w­er­syte­cie Mis­souri, Uni­w­er­syte­cie Har­varda oraz w Nar­o­dowym Insty­tu­cie Zdrowia pod Waszyn­g­tonem. W 2006 r. wró­ciła do Pol­ski w celu real­iza­cji pro­jektu badaw­czego Komisji Europe­jskiej, w 2007 uzyskała tytuł pro­fe­sora nauk medy­cznych. Jej pub­likacje o neu­rostery­dach doczekały się tysięcy cytowań w lit­er­aturze naukowej. Jako jedyna osoba w Polsce wygrała w drodze konkursu prestiżowy grant Komisji Europe­jskiej (Marie Curie Chair) na prowadze­nie badań nad biologią autyzmu i potenc­jalną rolą tiom­er­salu w pato­genezie tej choroby. Real­izuje ten pro­jekt we współpracy z Insty­tutem Psy­chi­a­trii i Neu­rologii, bowiem tu zna­j­duje się Klinika Psy­chi­a­trii Dzieci i Młodzieży, która opiekuje się dziećmi autysty­cznymi. Pro­jekt składa się z części klin­icznej i przed­klin­icznej. Badany jest potenc­jalny związek autyzmu z liczbą, rodza­jem i natęże­niem szczepień, z powikła­ni­ami poszczepi­en­nymi, zawartoś­cią rtęci w przy­datkach skóry i z poziomem hor­monów sterydowych.

(Nota za stroną inter­ne­tową http://​www​.kodeks​-​a​-zdrowie​.pl)

O tym, jakie jest prawdziwe bez­pieczeństwo szczepi­onek, najwięcej możemy się dowiedzieć z pub­licznie dostęp­nej amerykańskiej bazy danych VAERS (Vac­cine Adverse Events Report­ing Sys­tem). Pod naciskiem orga­ni­za­cji rodzi­ciel­s­kich w 1986 r. Kon­gres USA przegłosował Nar­o­dową Ustawę o Okaleczeni­ach Poszczepi­en­nych Dzieci (National Child­hood Vac­cine Injury Act). W wyniku jej przyję­cia pow­stał The National Vac­cine Pro­gram Office, który razem z amerykańskim Cen­trum Kon­troli i Zapo­b­ie­ga­nia Chorób (CDC; Centers for Dis­ease Con­trol and Pre­ven­tion) został zobow­iązany do mon­i­torowa­nia i reje­strowa­nia PP i ZP. Sys­tem ten tworzy bazę VAERS, która kolekcjonuje dobrowol­nie zgłaszane przez lekarzy oraz rodz­iców przy­padki PP i ZP i zna­j­duje się w archi­wum na stronie inter­ne­towej CDC (won​der​.cdc​.gov/​v​a​e​r​s​.​h​t​m​l). Sza­cuje się, że do VAERS zgłaszanych jest jedynie około 10% wszys­t­kich praw­dopodob­nych przy­pad­ków PP i ZP, mają­cych zarówno przy­czynowy, jak i tylko cza­sowy związek ze szczepi­eni­ami (Rosen­thal A, Chen R 1995) The report­ing sen­si­tiv­i­ties of two pas­sive sur­veil­lance sys­tems for vac­cine adverse events. Am J Pub­lic Health. 85:17061709; Hin­rich­sen et al. (2007) Using elec­tronic med­ical records to enhance detec­tion and report­ing of vac­cine adverse events. J Am Med Inform Assoc. 14:731735; http://​www​.fda​.gov/​d​o​w​n​l​o​a​d​s​/​S​a​f​e​t​y​/​M​e​d​W​a​t​c​h​/​U​C​M​168497​.​p​d​f). Równie niski jest odsetek zgłasza­nia niepożą­danych efek­tów po lekach w UE, który wynosi ok. 6% (Hazell L, Shakir S.A. (2006) Under-​reporting of adverse drug reac­tions: a sys­tem­atic review. Drug Safety, 29:385396). To oznacza, że, aby otrzy­maćpraw­dopodobne liczby pode­jrzanych przy­pad­ków powikłań i zgonów poszczepi­en­nych, liczby przy­pad­ków zgłos­zonych do VAERS należy pom­nożyć przez ok. 10. Ekstrap­o­lacja ta jest przy­bliżona, niem­niej daje pogląd na skalę zjawiska PP i ZP. Dane VAERS wyma­gają uściśle­nia epi­demi­o­log­icznego w dużych bada­ni­ach kon­trolowanych, ale nikt takich badań nie prowadzi.

Pol­ska nie zgłosiła WHO ani jed­nego przy­padku powikłań lub zgonów poszczepi­en­nych, mimo że na pod­stawie różnych danych można sądzić, że mogą być ich w naszym kraju corocznie tysiące. To zaiste „wspani­ałe osiąg­nię­cie” pol­skiej wak­cynologii. Dzieje się tak w sytu­acji, gdy w 2008 r. Szwecja zgłosiła Świa­towej Orga­ni­za­cji Zdrowia 1222 przy­padki powikłań poszczepi­en­nych, Nor­we­gia 542, Fin­lan­dia 604, Niemcy 2273, Francja 1006, Wielka Bry­ta­nia 1872, Czechy 504, a Rosja 644.

Mimo wszys­tko VAERS stanowi jak dotąd najlep­szą pub­licznie dostępną bazę danych o powikła­ni­ach poszczepi­en­nych, z której korzys­tają zarówno amerykańska Agencja Leków (FDA), jak i zwykli obywatele.

Z danych zebranych w VAERS dowiadu­jemy się, że wskutek powikłań poszczepi­en­nych od 1990 do 2009 r. zmarły w USA tysiące osób. Do bazy tej zgłos­zono 4 282 potenc­jalne przy­padki ZP, z czego 2 630 doty­czyło dzieci do 2 roku życia. (Zgony doty­czyły osób zamieszkałych w USA, jak i Amerykanów cza­sowo prze­by­wa­ją­cych poza krajem).

Z ujawnionych infor­ma­cji wynika, że wskutek powikłań poszczepi­en­nych od 1990 do 2009 roku w USA zmarły tysiące osób. Oznacza to, że w okre­sie wspom­ni­anych 19 lat liczba zgonów mają­cych związek z powikła­ni­ami poszczepi­en­nymi mogła sięgnąć 42 tysięcy, w tym dzieci do drugiego roku życia – ok. 26 tysięcy.

Oznacza to, że w ciągu 19 lat dla USA praw­dopodobnaliczba zgonów pode­jrzanych o to, że wynikły z powikłań poszczepi­en­nych może wynosić ok. 42 000, w tym dzieci do drugiego roku życia ok. 26 000 (zgony zgłos­zone x 10, bo do bazy trafia około 10% przy­pad­ków). Z VAERS można też dowiedzieć się, które szczepi­onki powodują najwięcej powikłań. (…) Najwięcej zgonów zgłos­zono po szczepi­onkach prze­ciw polio (IPV i OPV), Hib (haemophilus inluen­zae b), DTP (komórkowej i bezkomórkowej), WzwB, oraz prze­ciw pneumokokom. Wiele przy­pad­ków ZP niemowląt klasy­fikowanych jest jako śmierć łóżeczkowa (SIDS) i one na ogół nie są zgłaszane (www​.whale​.to/​m​/​s​i​d​s​.​h​t​m​l). Kiedy pod­sumuje się pode­jrzane zgony dzieci do 2 roku życia tylko po głównych szczepi­onkach obow­iązkowych w Polsce, otrzy­mamy (dla USA w ciągu 19 lat) liczbę ponad 50 000. Dodatkowo po szczepi­onkach prze­ciw pneumokokom, meningokokom i rotawiru­sowi (zale­canych w Polsce) mogło umrzeć w USA ponad 9 800 dzieci do 2 roku życia, co razem daje ok. 60 000 pode­jrzanych zgonów.

Ponieważ niek­tóre rapor­towane przy­padki zgonów poszczepi­en­nych doty­czą dwóch lub więcej szczepi­onek podanych naraz, sumaryczne liczby pode­jrzanych ZP dzieci do 2 roku życia po głównych pedi­atrycznych szczepi­onkach są ok. 23 razy więk­sze niż całoś­ciowe liczby praw­dopodob­nych zgonów poszczepi­onkowych dla tej grupy wiekowej. (To samo doty­czy innych powikłań poszczepi­en­nych). Wykres 1 pokazuje pro­cen­towy rozkład praw­dopodob­nych ZP w różnych gru­pach wiekowych: 45 % wszys­t­kich powikłań poszczepi­en­nych doty­czy niemowląt do 6 miesiąca życia, a 61% – dzieci do 2 miesiąca życia. (Jak już wspom­nieliśmy a wstępie, ze względu na obsz­er­ność drukowanego przez nas materiału,

Po masowych szczepi­eni­ach dzieci prze­ci­wko pneumokokom w Wielkiej Bry­tanii zaob­ser­wowano znaczny wzrost zachorowań na zagraża­jące życiu zapale­nie płuc, a wprowad­zone w 2006 r. i agresy­wnie pro­mowane szczepi­onki prze­ciw wiru­sowi bro­daw­czaka (HPV) są pode­jrzane o spowodowanie w USA od 2006 r. blisko 630 zgonów dziew­cząt i młodych kobiet oraz ok. 23 tysiące cięż­kich powikłań poszczepi­en­nych. Nato­mi­ast szczepi­onki prze­ciw wiru­sowi „świńskiej” grypy H1N1 praw­dopodob­nie zabiły w ciągu paru miesięcy co najm­niej 550 osób, a ciężko okaleczyły ponad 6840.

z prezen­tacji wykresów, na które powołuje się autorka, musieliśmy zrezyg­nować — pprzyp. red.). Wykresy 26 pokazują liczby zgłos­zonych pode­jrzanych ZP i PP w poszczegól­nych lat­ach w różnych gru­pach wiekowych (są one praw­dopodob­nie 10 razy więk­sze). Wyraźnie widać trend wzros­towy zgonów i powikłań poszczepi­en­nych, równoległy z wprowadzaniem nowych szczepi­onek (Wykres 2A i B). Wykresy 4 i 5 pokazują dra­maty­czny wzrost ZP dziew­cząt i młodych kobiet po wprowadze­niu szczepi­onki HPV. Wzrost zgonów poszczepi­en­nych obser­wuje się także w pop­u­lacji osób > 65 roku życia – głównie wskutek rozpowszech­nienia szczepi­onek prze­ciw grypie i pneumokokom (Wykres 6). Jakkol­wiek by spo­jrzeć na liczby pode­jrzanych zgonów poszczepi­en­nych, są one alarmujące.

Do bazy VAERS zgłos­zono też przez 19 lat 44 092 przy­padki pode­jrzanych cięż­kich powikłań poszczepi­en­nych, z czego 18 698 doty­czyło dzieci do 2 roku życia. Praw­dopodobne liczby pode­jrzanych cięż­kich powikłań poszczepi­en­nych dla wszys­t­kich grup wiekowych wynoszą ponad 440 920, a dla dzieci do 2 roku życia – ponad 186 980 (zgłos­zone x 10). Powikła­nia te włączają (tak w ory­gi­nale – ) uszkodzenia neu­ro­log­iczne (ence­falopatie, zapale­nie i obrzęki mózgu, choroby demielin­iza­cyjne, padaczkę, poraże­nie móz­gowe, autyzm, ADHD, upośledze­nie umysłowe i inne), reakcje anafi­lak­ty­czne, choroby autoim­muno­log­iczne, cukrzycę, uszkodze­nie wątroby i nerek, tar­czycę, astmę i inne. Szczepi­enia mogą także zwięk­szać ryzyko groźnych chorób zakaźnych. Np. po masowych szczepi­eni­ach dzieci prze­ciw pneumokokom w Wielkiej Bry­tanii zaob­ser­wowano znaczny wzrost zachorowań na zagraża­jące życiu zapale­nie płuc (www​.inde​pen​dent​.co​.uk/​l​i​f​e​-​s​t​y​l​e​/​h​e​a​l​t​h​-​a​n​d​-​f​a​m​i​l​i​e​s​/​h​e​a​l​t​h​-​n​e​w​s​/​i​n​c​r​e​a​s​e​-​i​n​-​s​e​v​e​r​e​-​p​n​e​u​m​o​n​i​a​-​i​n​-​c​h​i​l​d​r​e​n​-​m​a​y​-​b​e​c​a​u​s​e​d​-​b​y​-​v​a​c​c​i​n​e​-​808633​.​h​t​m​l). Z danych VAERS dowiadu­jemy się też, że wprowad­zone w 2006 r. i agresy­wnie pro­mowane szczepi­onki prze­ciw wiru­sowi bro­daw­czaka (HPV) są pode­jrzane o spowodowanie w USA od 2006 r. blisko 630 zgonów dziew­cząt i młodych

Masowe szczepi­enia niemowląt coraz więk­szą liczbą szczepi­onek jawią się w najlep­szym przy­padku jako wielka pomyłka medy­cyny, tym bardziej, że w kra­jach rozwinię­tych umier­al­ność z powodu chorób zakaźnych jest dziś znikoma. Poszczepi­enne zgony dzieci są szczegól­nie trag­iczne, ponieważ wcześniej były one zdrowe.

kobiet oraz około 23 000 cięż­kich powikłań poszczepi­en­nych. Szczepi­onki prze­ciw wiru­sowi „świńskiej” grypy H1N1 praw­dopodob­nie zabiły w ciągu paru miesięcy co najm­niej 550 osób, a ciężko okaleczyły ponad 6 840.

Dane doty­czące potenc­jal­nych zgonów i powikłań poszczepi­en­nych niepokoją, zwłaszcza że od 4050 lat choroby zakaźne, prze­ciw którym masowo szczepi się dzieci, są skutecznie lec­zone i w kra­jach rozwinię­tych bardzo mało ludzi dziś na nie umiera, choć osoby szczepi­one, jak i nieszczepi­one nadal na nie cho­rują. Np. w 2006 r. na krz­tusiec zachorowało w USA 15 632 osoby, w tym 5 400 to niemowlęta (ok. 35%), a zmarło na tę chorobę 14 osób, przy­puszczal­nie w wyniku zanied­ba­nia leczenia. Nato­mi­ast po szczepi­once DTP w tym roku mogło umrzeć w USA ok. 360 osób, głównie dzieci do 2 roku życia. Na świnkę chorowało 6339 osób, na odrę – 55, lecz nikt nie zmarł z powodu tych chorób, zaś po szczepi­once MMR (prze­ciw tym chorobom) mogło umrzeć w tym roku ok. 90 osób (WHO, VAERS, US Sta­tis­tics). W państ­wach Unii Europe­jskiej w ciągu 5 lat (20032007) zachorowały na krz­tusiec 43 482 osoby, a zmarło 27 (ok. 5 na rok) (euvac​.net/​g​r​a​p​h​i​c​s​/​e​u​v​a​c​/​i​n​d​e​x​.​h​t​m​l). Te liczby mówią same za siebie.

W świ­etle przy­toc­zonych danych masowe szczepi­enia niemowląt coraz więk­szą liczbą szczepi­onek jawią się w najlep­szym przy­padku jako wielka pomyłka medy­cyny, tym bardziej, że w kra­jach rozwinię­tych umier­al­ność z powodu chorób zakaźnych jest dziś znikoma. Poszczepi­enne zgony dzieci są szczegól­nie trag­iczne, ponieważ przed szczepi­eni­ami były one zdrowe (tylko takie powinno się szczepić) i więk­szość z nich zapewne nigdy by nie zachorowała na chorobę, której szczepi­onka je zabiła. Deklaracje estab­lish­mentu szczepi­onkowego o rzekomym „bez­pieczeńst­wie” szczepi­onek mijają się z prawdą i wydają się prze­jawem igno­rancji oraz aro­gancji, bo ludzie ci mają obow­iązek znać te dane i infor­mować o nich społeczeństwo.

Jak można się domyślać, autorzy Oświad­czenia czer­pią swą wiedzę o szczepi­onkach głównie z pub­likacji spon­sorowanych przez firmy far­ma­ceu­ty­czne, których celem jest pro­mowanie far­ma­ceu­tyków. Pub­likac­jami obar­c­zonymi ewident­nymi błę­dami metodolog­icznymi, fałsz­erst­wem, oraz jawnymi bądź ukry­tymi kon­flik­tami interesów, które są podawane jako „dowody naukowe” na skuteczność bądź bez­pieczeństwo różnych leków, usiana jest dziś cała lit­er­atura medy­czna, gdyż zmo­nop­o­li­zowane wydawnictwa bio­m­e­dy­czne stanowią współwłas­ność firm far­ma­ceu­ty­cznych lub są przez nie finan­sowane. Nato­mi­ast niewygodne dla nich wyniki nieza­leżnych badań są blokowane. Niek­tóre medy­czne cza­sopisma, drukowane przez prestiżowe niegdyś wydawnictwa, zostały stwor­zone jedynie dla pro­mocji leków zamaskowanych w kostiu­mach artykułów „naukowych” (blogs​.wsj​.com/​h​e​a​l​t​h​/​2010​/​01​/​15​/​f​e​d​s​-​a​c​c​u​s​e​-​d​o​c​-​o​f​-​f​a​k​i​n​g​-​r​e​s​e​a​r​c​h​-​o​n​-​p​f​i​z​e​r​-​m​e​r​c​k​-​d​r​u​g​s/​; www​.the​-sci​en​tist​.com/​b​l​o​g​/​d​i​s​p​l​a​y​/​55679​/; www​.the​-sci​en​tist​.com/​b​l​o​g​/​d​i​s​p​l​a​y​/​55671). Jest to korumpowanie nauki oraz komer­cyjna cen­zura naukowa, która stanowi wielkie zagroże­nie dla życia pac­jen­tów, bowiem lekarze najczęś­ciej nie mają poję­cia, że czy­tają infomer­c­jale, czyli tek­sty pro­mo­cyjne leków uda­jące pub­likacje naukowe. Kor­po­ra­cyjne prak­tyki korumpowa­nia nauki opisuje wielo­let­nia redak­tor naczelna amerykańskiego pisma medy­cznego New Eng­land Jour­nal of Med­i­cine, dr Mar­cia Angell w książce The Truth About the Drug Com­pa­nies: How They Deceive Us and What to Do About It”; Ran­dom House, 2005 (Prawda o fir­mach far­ma­ceu­ty­cznych: Jak one nas oszukują i co możemy z tym zro­bić). Ujaw­nia je również pro­fe­sor Uni­w­er­sytetu Medy­cznego Har­varda, John Abram­son w książce Overdo$ed Amer­ica. The bro­ken promise of Amer­i­can Med­i­cine (Jak firmy far­ma­ceu­ty­czne korumpują naukę, oszukują lekarzy, i zagrażają waszemu zdrowiu).

W sprzedaży





Strona korzysta z plików cook­ies w celu real­iza­cji usług i zgod­nie z Poli­tyką pry­wat­ności. Możesz określić warunki prze­chowywa­nia lub dostępu do plików cook­ies w Two­jej przeglądarce.