Yokai i Yūrei

YOKAI. TAJEMNICZE STWORY W KULTURZE JAPOŃSKIEJ
Michael Dylan Foster
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków

YŪREI. NIESAMOWITE DUCHY W KULTURZE JAPOŃSKIEJ
Zack Davisson
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków

Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego wzbogaciło własnie dostępną u nas literaturę o obszerne, można by rzec – dwutomowe kompendium wiedzy na temat tego, co nadprzyrodzone w Kraju Kwitnącej Wiśni. Yokai. Tajemnicze stwory w kulturze japońskiej oraz Yūrei. Niesamowite duchy w kulturze japońskiej, to prawdziwa gratka dla miłośników Japonii, duchów oraz zjawisk paranormalnych.

Michael Dylan Foster, autor pierwszej z wymienionych pozycji, stara się wytłumaczyć, czym są tytułowe yokai. Co warte odnotowania, zbierając materiały do swej książki, korzystał on z pomocy Międzynarodowego Centrum Badań Japonistycznych w Kioto, gdzie znajduje się największy zbiór prac na temat tego, co nadprzyrodzone, a także wysłuchiwał opowieści mieszkańców niewielkiej wyspy Shimo-Koshikijima, gdzie spędził kilkanaście lat. Przebywanie w dwóch różnych światach zaowocowało opowieścią wielowymiarową. Mało kto tak zajmująco snuje historie o zjawiskach nadnaturalnych.

Yokai to część wielowiekowej tradycji, a jednocześnie coś żywego, nieustannie ewoluującego. Czym są? Cytując autora: zaczynają się tam, gdzie kończy się język. Chodzi o tajemnicze odgłosy, których nie potrafimy zidentyfikować, o błyski światła, których nie sposób wyjaśnić, o klęski żywiołowe, a nawet nagłą niemoc, która nieoczekiwanie ogarnia ciało. To duchy, zjawy, widma, demony, czy po prostu zjawiska tajemnicze.

W swojej książce autor wskazuje na powiązaną z nimi  nieuchwytność, zapewniając, że istnieją na granicy pomiędzy, a ich relacje z ludźmi mają charakter nieoczywisty i niejednoznaczny. Jednym szkodzą, innym pomagają.

Do podobnych wniosków dochodzi Zack Davisson, autor pracy Yūrei. Niesamowite duchy w kulturze japońskiej. W swych rozważaniach orbituje on wokół istot z zaświatów, opowiada o stosunku Japończyków do śmierci, oraz o obrzędach, które wiążą się z przejściem na drugą stronę. Pozycja zawiera kilkadziesiąt krótkich historii o duchach, m.in. Dom potłuczonych talerzy, czy Lampion z kwiatem piwonii. Autor, by przybliżyć temat sięga po literaturę, zagląda do teatru kabuki, jak też współczesnego kina. Nie lekceważy przy tym rzeczywistości, upatrując źródeł tak silnej wiary Japończyków w niematerialne zjawy w nieszczęściach, jakie na nich spadają pod postacią kataklizmów – tsunami albo trzęsień ziemi. Podobo mieszkańcy Kraju Kwitnącej Wiśni właśnie podczas klęsk mają najwięcej do czynienia z transcendentnym i nadprzyrodzonym.

Recenzja: Nieznany Świat 07/2020

 

Bieżący numer



Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Więcej informacji w Polityce prywatności.